Οι συχνότερες ερωτήσεις PDF Εκτύπωση E-mail
Βασικές Πληροφορίες - Τι είναι η Νέα Γρίπη Α


Πώς μεταδίδεται η γρίπη;

Η γρίπη μεταδίδεται από το ένα άτομο στο άλλο όταν ένας ασθενής βήχει, φταρνίζεται ή μιλά και διασπείρει τους ιούς στον αέρα με τη μορφή πολύ μικρών και αόρατων σταγόνων.

Παράγοντες όπως ο ψυχρός καιρός και ο συγχρωτισμός (η συγκέντρωση πολλών ατόμων σε κλειστούς χώρους) αυξάνουν τη μετάδοση της γρίπης. Σε χώρες με εύκρατο κλίμα όπως η δική μας, η γρίπη εμφανίζεται συνήθως τους μήνες από Νοέμβριο έως Μάρτιο, ενώ στις τροπικές χώρες η γρίπη συμβαίνει όλο το χρόνο.

Επίσης, οι ιοί της γρίπης ζουν περισσότερο στην ξηρή ατμόσφαιρα των κλειστών χώρων και αυτό πιθανότατα αποτελεί μια επιπλέον εξήγηση για την εμφάνιση των περισσότερων κρουσμάτων γρίπης κατά την διάρκεια του χειμώνα.

Για πόσες ημέρες ένα άτομο που έχει γρίπη μπορεί να την μεταδώσει σε άλλους;

Εξαρτάται από την ηλικία του ασθενούς. Οι ενήλικες μπορεί να μεταδώσουν τη νόσο μία ημέρα πριν αρρωστήσουν έως 3-7 ημέρες από τη στιγμή που θα εκδηλώσουν τα συμπτώματα. Τα παιδιά μπορεί να μεταδίδουν για περισσότερο από μία εβδομάδα.

Υπάρχουν κάποια συμπτώματα που πρέπει να με ανησυχήσουν;

Υπάρχουν κάποια συμπτώματα που όταν εμφανιστούν θα πρέπει άμεσα να επικοινωνήσετε με τον γιατρό σας. Αυτά τα συμπτώματα όσον αφορά τα παιδιά είναι: υψηλός και παρατεινόμενος πυρετός, γρήγορη αναπνοή ή δυσκολία στην αναπνοή, κυάνωση, άρνηση για λήψη υγρών ή τροφής, μειωμένη δραστηριότητα, υπνηλία, διέγερση ή σπασμοί. Επίσης η επανεμφάνιση του πυρετού ή η επιδείνωση του βήχα ύστερα από την βελτίωση των συμπτωμάτων της γρίπης καθώς και η επιδείνωση υποκείμενου χρόνιου νοσήματος, όπως καρδιολογικού ή αναπνευστικού νοσήματος, διαβήτη κλπ. Όσον αφορά τους ενήλικες τα συμπτώματα για τα οποία θα πρέπει άμεσα να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας είναι: υψηλός και παρατεινόμενος πυρετός, δύσπνοια, πόνος ή αίσθημα πίεσης στο στήθος, λιποθυμικά επεισόδια, σύγχυση, πολλοί ή παρατεινόμενοι έμετοι. Εάν πάσχετε από κάποιο χρόνιο νόσημα, καλό είναι να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας αμέσως μόλις εμφανίσετε συμπτώματα γρίπης, επειδή έχετε περισσότερες πιθανότητες να παρουσιάσετε επιπλοκές.

Ποια είναι τα συμπτώματα της γρίπης;

Τα συμπτώματα της γρίπης συνήθως ξεκινούν απότομα και περιλαμβάνουν ψηλό πυρετό, καταρροή, πονόλαιμο, ξηρό βήχα, πόνους των μυών, πονοκέφαλο, έντονη κόπωση. Τα παιδιά μπορεί να παρουσιάζουν συμπτώματα από το γαστρεντερικό, όπως ναυτία, εμέτους, διάρροια, ενώ στους ενήλικες τα συμπτώματα αυτά είναι σπάνια.

Συνήθως τα συμπτώματα αρχίζουν 1-3 ημέρες μετά την προσβολή από τον ιό και διαρκούν 2-7 ημέρες, ο βήχας όμως μπορεί να επιμένει για αρκετό χρονικό διάστημα.

Σε τι διαφέρει η γρίπη από το κοινό κρυολόγημα;

Το κοινό κρυολόγημα προκαλείται από μία πληθώρα ιών που είναι διαφορετικοί από τους ιούς της γρίπης. Επίσης τα συμπτώματα συνήθως είναι λιγότερο βαριά και περιορίζονται στο ανώτερο αναπνευστικό (καταρροή, φτάρνισμα, πονόλαιμος), διαρκούν λιγότερο, ενώ σπάνια συμβαίνουν επιπλοκές. Αντίθετα, η γρίπη μπορεί να προκαλέσει σοβαρή νόσηση και επιπλοκές που καμιά φορά μπορεί να είναι θανατηφόρες για κάποια άτομα, π.χ. άτομα με χρόνια νοσήματα.

Πώς μπορώ να ξεχωρίσω αν έχω γρίπη ή κοινό κρυολόγημα;

Πολλές φορές ένα σοβαρό κρυολόγημα και μια μέτριας βαρύτητας γρίπη μπορεί να εμφανίζονται με την ίδια περίπου κλινική εικόνα. Στον παρακάτω πίνακα φαίνονται οι "κλασικές" διαφορές μεταξύ του κοινού κρυολογήματος και της γρίπης - παρότι τα συμπτώματα αυτά δεν εμφανίζονται πάντα.

 

Συμπτώματα

Κοινό κρυολόγημα

Γρίπη

Πυρετός

Σπάνια στους ενήλικες και στα μεγαλύτερα παιδιά.

Μπορεί όμως να είναι υψηλός (έως και 39ο C) στα βρέφη και τα μικρά παιδιά

Συνήθως υψηλός πυρετός, από 38,5° C μέχρι και 40° C, που συνήθως διαρκεί 3-4 ημέρες

Πονοκέφαλος

Σπάνια υπάρχει

Απότομη έναρξη. Μπορεί να είναι έντονος

Μυϊκοί πόνοι

Μέτριας βαρύτητας

Συνήθως έντονοι

Αίσθημα κόπωσης

Μέτριας βαρύτητας

Συχνά έντονο. Μπορεί να διαρκέσει δύο ή και περισσότερες εβδομάδες

Έντονη εξάντληση

Όχι

Αιφνίδια έναρξη. Μπορεί να είναι πολύ έντονη

Καταρροή

Συχνά

Μερικές φορές

Φτάρνισμα

Συχνά

Μερικές φορές

Πονόλαιμος

Συχνά

Μερικές φορές

Βήχας

Μέτριας βαρύτητας παροξυσμικός βήχας

Συνήθως έντονος βήχας


Ποιες είναι οι επιπλοκές της γρίπης;

Μερικές από τις επιπλοκές είναι η πνευμονία από μικρόβια, κυρίως από πνευμονιόκκοκο, η αφυδάτωση, οι κρίσεις άσθματος στα άτομα που πάσχουν από βρογχικό άσθμα, η παρόξυνση της χρόνιας βρογχίτιδας, η επιδείνωση της καρδιακής ανεπάρκειας ή του διαβήτη. Τα παιδιά μπορεί, επίσης, να παρουσιάσουν ιγμορίτιδα και ωτίτιδα.

Μεγαλύτερο κίνδυνο να παρουσιάσουν επιπλοκές έχουν οι ηλικιωμένοι και τα άτομα που πάσχουν από χρόνια νοσήματα.

Πώς γίνεται η διάγνωση της γρίπης;

Συνήθως οι γιατροί θέτουν τη διάγνωση με βάση τα συμπτώματα. Πάντως είναι δύσκολο να ξεχωρίσουμε τη γρίπη από άλλες ιώσεις τού αναπνευστικού και μόνο με ειδικές εργαστηριακές εξετάσεις μπορεί να γίνει ακριβής διάγνωση. Οι εξετάσεις αυτές είναι η απομόνωση και καλλιέργεια του ιού στις ρινοφαρυγγικές εκκρίσεις ή ο έλεγχος για αντισώματα κατά του ιού στο αίμα. Κατά κανόνα, όμως, τέτοιες εξετάσεις δεν έχει νόημα να γίνονται επειδή δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για τη γρίπη.

Πώς μπορώ να ξέρω ότι έχω πάθει γρίπη;

Μπορεί να έχετε γρίπη όταν παρουσιάσετε ξαφνικά πυρετό, συμπτώματα από το αναπνευστικό (καταρροή, βήχα), έντονους μυϊκούς πόνους και αυτό συμβαίνει τους χειμερινούς μήνες, κυρίως από τον Δεκέμβριο έως τον Μάρτιο. Βέβαια μπορεί να πάθετε γρίπη οποιαδήποτε άλλη εποχή του χρόνου, είναι όμως σπάνιο.

Πώς θεραπεύεται η γρίπη;

Όπως συμβαίνει με τις περισσότερες ιώσεις, έτσι και η γρίπη "θα κάνει τον κύκλο της". Αυτό που χρειάζεται είναι ξεκούραση, πολλά υγρά, αποφυγή του καπνίσματος, λήψη αντιπυρετικών για την αντιμετώπιση του πυρετού και παυσίπονων για την αντιμετώπιση του πόνου των μυών. Τα αντιβιοτικά δεν έχουν καμία θέση στην θεραπεία της γρίπης που δεν έχει παρουσιάσει επιπλοκές, λόγω του ότι η γρίπη οφείλεται σε ιό και τα αντιβιοτικά δεν καταπολεμούν του ιούς.

Μην δίνετε ασπιρίνη σε παιδιά και εφήβους, ιδίως όταν έχουν πυρετό, αν δεν συμβουλευθείτε πρώτα γιατρό. Στα άτομα αυτής της ηλικίας που έχουν αρρωστήσει με γρίπη η ασπιρίνη μπορεί, σπάνια βέβαια, να προκαλέσει ένα σοβαρό νόσημα που λέγεται σύνδρομο Reye.

Μπορούν τα αντιϊκά φάρμακα να θεραπεύσουν την γρίπη;

Όχι ακριβώς. Τα φάρμακα αυτά μπορούν να μειώσουν την διάρκειά της νόσου όταν αρχίσουμε να τα παίρνουμε τις πρώτες δύο ημέρες από την εκδήλωση των συμπτωμάτων. Τέτοια φάρμακα είναι η αμανταδίνη, η ριμανταδίνη η ζαναμιβίρη και η οσελταμιβίρη.

Δεν έχει τεκμηριωθεί επαρκώς ότι τα φάρμακα αυτά είναι αποτελεσματικά στις περιπτώσεις βαριάς νόσησης που συνοδεύεται από επιπλοκές ούτε ότι μπορούν να μειώσουν την συχνότητα των επιπλοκών.

Τα φάρμακα αυτά, όπως και όλα τα φάρμακα, έχουν παρενέργειες και δεν πρέπει να λαμβάνονται χωρίς τη συνταγή γιατρού. Αυτά τα φάρμακα μπορεί να είναι αποτελεσματικά για τους ιούς της γρίπης, όχι όμως για άλλους ιούς του αναπνευστικού ή για μικρόβια που μπορούν να προκαλέσουν τα ίδια συμπτώματα με αυτά της γρίπης. Επίσης δεν μπορούν να θεραπεύσουν μικροβιακές λοιμώξεις που μπορεί να συμβούν σαν επιπλοκές της γρίπης.

Πώς μπορώ να προστατευθώ από τη γρίπη; Τι πρέπει να κάνω εάν αρρωστήσω;

Μέχρι σήμερα ο κύριος τρόπος για να προστατευθεί κανείς από τη γρίπη είναι ο εμβολιασμός. Σε μερικές περιπτώσεις, κυρίως σε επιδημίες, μπορούν να δοθούν για πρόληψη τα αντιϊκά φάρμακα που προαναφέρθηκαν. Πάντως, κανένα φάρμακο δεν μπορεί να υποκαταστήσει τον εμβολιασμό, που είναι το κύριο μέτρο πρόληψης για την γρίπη. Η τήρηση επίσης βασικών κανόνων υγιεινής είναι ένας αρκετά αποτελεσματικός τρόπος για να προστατεύσουμε τον εαυτό μας και τους γύρω μας, τόσο από την γρίπη, όσο και από άλλες ιώσεις του αναπνευστικού.

Για το λόγο αυτό:

  • Αποφύγετε στενή επαφή με άλλα άτομα. Αποφύγετε να έρχεστε σε επαφή με άτομα που είναι άρρωστα. Κρατήστε απόσταση από τους άλλους όταν είστε εσείς άρρωστοι για να τους προφυλάξετε και να μην αρρωστήσουν.
  • Μείνετε στο σπίτι σας όταν είστε άρρωστοι. Όταν είστε άρρωστοι αποφύγετε, εφ΄ όσον βέβαια αυτό είναι δυνατόν, να πηγαίνετε στη δουλειά σας, στο σχολείο, σε συναθροίσεις οικογενειακές ή κοινωνικές, σε πολυσύχναστα μέρη και να κυκλοφορείτε με μέσα μαζικής μεταφοράς. Με αυτό τον τρόπο θα βοηθήσετε να μην αρρωστήσουν και άλλοι άνθρωποι.
  • Καλύψτε το στόμα σας και τη μύτη σας. Καλύψτε με χαρτομάντηλο το στόμα και τη μύτη σας όταν βήχετε ή φταρνίζεστε. Με αυτό τον τρόπο προστατεύετε αυτούς που είναι γύρω σας και μειώνεται σημαντικά η πιθανότητα να αρρωστήσουν και αυτοί.
  • Πλένετε συχνά τα χέρια σας. Το συχνό πλύσιμο των χεριών μειώνει σημαντικά την διασπορά των ιών. Με αυτό τον τρόπο προστατεύετε τον εαυτό σας και τους γύρω σας.
  • Αποφύγετε να πιάνετε τα μάτια σας, τη μύτη σας ή το στόμα σας. Οι ιοί της γρίπης συχνά μεταδίδονται όταν κάποιος αγγίζει αντικείμενα και επιφάνειες που έχουν μολυνθεί και στη συνέχεια πιάνει τα μάτια του, τη μύτη ή το στόμα του. Για τον λόγο αυτό μην πιάνετε τα μάτια τη μύτη και το στόμα σας εάν δεν έχετε πλύνει πρώτα τα χέρια σας.

Ποια άτομα πρέπει να εμβολιάζονται;

Ανάλογα με τα επιδημιολογικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά της, η κάθε χώρα ορίζει τις κατηγορίες των ατόμων που πρέπει να εμβολιάζονται. Για την Ελλάδα, πρόσφατη απόφαση του Υπουργείου Υγείας και Πρόνοιας (2003) και της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών (3/12/2003), ορίζει ότι πρέπει να εμβολιάζονται οι παρακάτω:

  1. Aτομα ηλικίας 65 ετών και άνω.
  2. Οι πάσχοντες από χρόνια νοσήματα του αναπνευστικού και του καρδιοαγγειακού συστήματος.
  3. Οι πάσχοντες από μεταβολικά νοσήματα, συμπεριλαμβανομένου και του σακχαρώδη διαβήτη, από νεφρική ανεπάρκεια και από αιμοσφαιρινοπάθειες.
  4. Οι ανοσοκατεσταλμένοι ασθενείς, συμπεριλαμβανομένων και των πασχόντων από το σύνδρομο επίκτητης ανοσολογικής ανεπάρκειας (AIDS).
  5. Κατ΄ επέκταση, υψηλή προτεραιότητα για εμβολιαμό έχουν και όσοι έρχονται σε συχνή/καθημερινή επαφή με τις προαναφερθείσες κατηγορίες ατόμων (π.χ. συγγενείς τους) καθώς και όσοι προσφέρουν συνεχώς ή περιστασιακά υπηρεσίες σ΄ αυτά τα άτομα. Ειδικότερα, είναι απαραίτητο να εμβολιάζονται γιατροί και επαγγελματίες υγείας με στόχο την προστασία των ασθενών τους.
  6. Επίσης, υψηλή προτεραιότητα για εμβολιαμό έχουν ορισμένες κατηγορίες ατόμων του στρατού, οργανισμών κοινής ωφέλειας, σωμάτων ασφαλείας, με το δεδομένο ότι ενδεχόμενη προσβολή μεγάλου αριθμού υπαλλήλων θα διατάρασσε σοβαρά τη λειτουργία αυτών των υπηρεσιών.
  7. Τέλος, θα πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στον εμβολιασμό των ατόμων που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου και διαμένουν σε συνθήκες ομαδικής διαβίωσης.

Πότε πρέπει να γίνεται ο εμβολιασμός;

Ο εμβολιασμός πρέπει να γίνεται στο διάστημα από αρχές Οκτωβρίου έως μέσα Νοεμβρίου κάθε χρόνο.
Την περίοδο αυτή έχουν συνήθως κυκλοφορήσει τα "καινούρια" εμβόλια, δηλαδή αυτά που έχουν παρασκευασθεί για τη συγκεκριμένη χρονιά.

Χρειάζονται περίπου 2 εβδομάδες από τον εμβολιασμό ώστε ο οργανισμός να δημιουργήσει προστατευτικά αντισώματα για τη γρίπη.

Παρόλο που ο καλύτερος χρόνος για εμβολιασμό είναι η περίοδος Οκτώβριος-Νοέμβριος, μπορεί κάποιος να εμβολιαστεί και αργότερα εάν για κάποιο λόγο δεν εμβολιάστηκε έγκαιρα και ανήκει στις ευπαθείς ομάδες.

Πρέπει να γίνεται επαναληπτική δόση εμβολίου κατά την διάρκεια μιας περιόδου;

Όχι. Στους ενήλικες αρκεί να γίνεται μόνο μία δόση εμβολίου κάθε χρόνο. Μελέτες έχουν δείξει ότι επαναληπτική δόση του εμβολίου γρίπης δεν προσφέρει στην βελτίωση της ανοσίας.

Στα παιδιά ηλικίας μικρότερης από 9 ετών που εμβολιάζονται για πρώτη φορά κατά της γρίπης πρέπει να γίνονται δύο δόσεις εμβολίου σε διάστημα τουλάχιστον ενός μήνα η μία από την άλλη.

Μπορεί το εμβόλιο να προκαλέσει γρίπη;

Όχι. Το εμβόλιο περιέχει νεκρούς ιούς γρίπης ή τμήματα του ιού και για τον λόγο αυτό δεν προκαλεί νόσο.

Πόσο αποτελεσματικό είναι το εμβόλιο της γρίπης;

Όταν οι ιοί της γρίπης που περιλαμβάνει το εμβόλιο είναι παρόμοιοι με τους ιούς που κυκλοφορούν τη συγκεκριμένη περίοδο, είναι πολύ αποτελεσματικό. Από μελέτες που έχουν γίνει, έχει δειχθεί ότι προστατεύεται από τη νόσο το 70%-90% των ατόμων που εμβολιάζονται. Στους ηλικιωμένους και σε αυτούς που πάσχουν από σοβαρά χρόνια νοσήματα το εμβόλιο συχνά είναι λιγότερο αποτελεσματικό, αλλά ακόμη και σε αυτές τις περιπτώσεις μειώνει τις εισαγωγές στο νοσοκομείο και τους θανάτους από επιπλοκές.

Είναι δυνατόν, βέβαια, ένα άτομο που έχει κάνει το εμβόλιο της γρίπης να αρρωστήσει από κάποιον άλλο ιό που προκαλεί συμπτώματα παρόμοια με αυτά της γρίπης. Το εμβόλιο της γρίπης προστατεύει μόνο από τους ιούς της γρίπης.

Γιατί πρέπει να κάνω εμβόλιο κάθε χρόνο;

Οι ιοί της γρίπης αλλάζουν συνεχώς. Γενικά, σε κάθε περίοδο γρίπης κυκλοφορούν στελέχη του ιού που έχουν μικρές διαφορές από αυτά της προηγούμενης περιόδου. Αυτό είναι ένα φαινόμενο που ονομάζεται "αντιγονική εκτροπή". Για το λόγο αυτό η σύνθεση του εμβολίου αλλάζει κάθε χρόνο.

Ακόμη και στην περίπτωση που η σύνθεση του εμβολίου είναι η ίδια με αυτή της προηγούμενης περιόδου, ο εμβολιασμός πρέπει να επαναλαμβάνεται γιατί η ανοσία που αφήνει το εμβόλιο εξασθενεί μετά από 6 μήνες περίπου, επομένως δεν υπάρχει προστασία εναντίον της γρίπης την επόμενη περίοδο.

Πώς καθορίζεται η σύσταση του εμβολίου κάθε χρόνο;

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συλλέγει πληροφορίες για τα στελέχη του ιού της γρίπης που κυκλοφορούν κάθε χρόνο σε όλον τον κόσμο μέσω ειδικού δικτύου εργαστηρίων που έχει δημιουργήσει (πάνω από 110 εργαστήρια σε περισσότερες από 80 χώρες). Στο δίκτυο αυτό συμμετέχει και η Ελλάδα με δύο εργαστηριακά Κέντρα Αναφοράς: το Κέντρο Αναφοράς Γρίπης Νότιας Ελλάδας (Ελληνικό Ινστιτούτο Παστέρ) και το Κέντρο Αναφοράς Γρίπης Βόρειας Ελλάδας (Β΄ Μικροβιολογικό Εργαστήριο του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης).

Μέ βάση τις πληροφορίες που συλλέγονται από το δίκτυο, το Φεβρουάριο κάθε χρόνου (για το βόρειο ημισφαίριο) ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει προς τις φαρμακοβιομηχανίες τη σύνθεση του εμβολίου της επόμενης χρονιάς.

Γνωρίζουμε τι γίνεται με τη γρίπη στην Ελλάδα κάθε χρόνο;

Βεβαίως. Η δραστηριότητα της γρίπης παρακολουθείται μέσα από τα συστήματα επιδημιολογικής επιτήρησης που λειτουργούν στη χώρα μας.

Συγκεκριμένα υπάρχουν δύο "Δίκτυα παρατηρητών νοσηρότητας πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας", τα οποία συντονίζονται από το Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης του ΚΕΕΛ. Στο πρώτο δίκτυο συμμετέχουν περίπου 150 ιδιώτες γιατροί και στο δεύτερο περίπου 50 γιατροί του ΙΚΑ από διάφορες περιοχές της χώρας. Mέσω αυτών καταγράφεται "δειγματοληπτικά" η εξέλιξη της συχνότητας ορισμένων νοσημάτων με βάση κλινικές διαγνώσεις. Σε αυτά περιλαμβάνεται και η γρίπη ή καλύτερα οι κλινικές εκδηλώσεις που είναι συμβατές με γρίπη ή "γριπώδης συνδρομή". Η καταγραφή αυτή γίνεται ανά εβδομάδα και αποτελεί το κλινικό σκέλος της επιτήρησης της γρίπης.

Συγχρόνως από τους γιατρούς του δικτύου του ΙΚΑ γίνεται ανά εβδομάδα λήψη σταθερού αριθμού ρινοφαρυγγικών επιχρισμάτων ή φαρυγγικών εκπλυμάτων από ασθενείς με γριπώδη συνδρομή, τα οποία αποστέλλονται στα δύο Κέντρα Αναφοράς Γρίπης της χώρας. Τα Κέντρα Αναφοράς Γρίπης είναι για την Νότια Ελλάδα το Ινστιτούτο Pasteur στην Αθήνα και για τη Βόρεια Ελλάδα το Β΄ Μικροβιολογικό Εργαστήριο του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και συμμετέχουν βέβαια και αυτά στο δίκτυο επιτήρησης της γρίπης. Η λήψη και η αποστολή εργαστηριακών δειγμάτων στα Κέντρα Αναφοράς αποτελεί το εργαστηριακό σκέλος της επιτήρησης και έχει σαν στόχο την ανίχνευση και ταυτοποίηση των στελεχών του ιού της γρίπης που κυκλοφορούν κάθε χρόνο στη χώρα μας.

Τι είναι επιδημία γρίπης;

Κάθε χρόνο έχουμε τις αναμενόμενες "εποχιακές εξάρσεις" της γρίπης που συνήθως συμβαίνουν μεταξύ Δεκεμβρίου και Μαρτίου, και μπορεί να προσβάλουν 5-20% του πληθυσμού.

Επιδημία έχουμε όταν τα κρούσματα της γρίπης σε μία συγκεκριμένη περιοχή ή σε κάποια χώρα είναι σαφώς περισσότερα από αυτά που συνήθως συμβαίνουν κάθε χρόνο.

Τι είναι πανδημία;

Η πανδημία είναι μια παγκόσμια επιδημία από ένα νέο στέλεχος ιού γρίπης. Το νέο αυτό στέλεχος χαρακτηρίζεται από μεγάλες αλλαγές στις αντιγονικές πρωτεΐνες που βρίσκονται στην επιφάνεια του ιού. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται "αντιγονική μεταβολή". Επειδή οι περισσότεροι άνθρωποι δεν έχουν ανοσία στο νέο αυτό στέλεχος μπορεί να νοσήσουν πάρα πολλοί άνθρωποι σε όλο τον κόσμο. Μόνο ο ιός Α της γρίπης προκαλεί πανδημίες.

Πότε θα συμβεί η επόμενη πανδημία;

Δεν γνωρίζουμε. Η επιστήμη δεν διαθέτει τα μέσα να προβλέψει πότε θα συμβεί πανδημία γρίπης.
Παλαιότερα είχαν διατυπωθεί θεωρίες ότι οι πανδημίες συμβαίνουν σε τακτά χρονικά διαστήματα αλλά αυτό δεν είναι σήμερα αποδεκτό.

Τα τελευταία 10-15 χρόνια εμφανίστηκαν νέα στελέχη του ιού της γρίπης που προσέβαλαν μικρό μόνο αριθμό ατόμων χωρίς να προκαλέσουν πανδημία. Για να γίνει πανδημία δεν αρκεί να εμφανιστεί νέο στέλεχος του ιού αλλά απαιτούνται και άλλοι παράγοντες, όπως η ικανότητα του στελέχους αυτού να μεταδίδεται από άτομο σε άτομο.

Τον 20ο αιώνα έγιναν 3 σοβαρές πανδημίες: το 1918 (Ισπανική γρίπη), το 1957 (Ασιατική γρίπη) και το 1968 (γρίπη του Χονγκ-Κονγκ).

Μπορεί η επόμενη πανδημία να συμβεί αυτόν το χειμώνα;

Αυτό δεν το γνωρίζουμε. Ωστόσο, μία πανδημία μπορεί να εμφανιστεί οποιαδήποτε εποχή.

Τι κάνουμε για να αντιμετωπίσουμε το ενδεχόμενο μιας νέας πανδημίας γρίπης;

Λαμβάνονται μέτρα τόσο σε διεθνές επίπεδο όσο και στο επίπεδο της χώρας μας.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας μαζί με τα επιδημιολογικά κέντρα όλων των χωρών και το δίκτυο των εργαστηρίων που συμμετέχουν στην εργαστηριακή επιτήρηση (πάνω από 110 σε περισσότερες από 80 χώρες) βρίσκεται σε συνεχή επαγρύπνηση για την αναγνώριση και ταυτοποίηση τυχόν νέου στελέχους ιού της γρίπης που ενδεχομένως να σημάνει την έναρξη πανδημίας.

Επίσης, έχει πάρει πρωτοβουλίες για τη δημιουργία των υποδομών που θα επιτρέψουν την ταχεία παρασκευή εμβολίων από τις φαρμακοβιομηχανίες μόλις απομονωθεί το νέο αυτό στέλεχος.

Τέλος, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και η Ευρωπαϊκή Ένωση επεξεργάζονται σχέδια ετοιμότητας και δράσεων που θα τεθούν σε εφαρμογή εφόσον υπάρξουν ενδείξεις ότι ξεκινά μια πανδημία. Στις διαδικασίες επεξεργασίας των σχεδίων αυτών συμμετέχει και η Ελλάδα.